Hướng dẫn chăm sóc cây mai tốt

0
Hướng dẫn chăm sóc cây mai tốt

Cây mai tuy dễ trồng, dễ sống, nhưng không phải vì thế mà ta lãng công chăm sóc được. Mai trồng đại trà ngoài vườn thì có thể nhẹ công chăm sóc hơn là những cây mai đã qua bao nhiêu lần tuyển lựa, được nằm trong vườn kiểng.

Với người đời, thú chơi bao giờ cũng lắm công phu. Mà với giới nghệ nhân, dù trót đa mang với thú chơi gì cũng thích tự mình bỏ công ra chăm sóc, mất ăn mất ngủ vì đó cũng chấp nhận, như vậy niềm vui và sự cảm hứng mới chắp cánh dâng cao.

Trên đời, có nhiều người lắm tiền nhiều của, cũng thích chơi cây kiểng như ai, nhưng việc chăm sóc cho vườn cây lại giao cho kẻ khác lo liệu. Thành thật mà nói cách chơi đó không đủ sức để giải muộn tiêu sầu, không đem lại nhiều hứng khởi bằng người hàng ngày tự tay tỉa lá bắt sâu, sáng ra với ca nước rửa mặt trên tay đồng thời tưới cây luôn thể…

Chăm sóc cây mai cũng có nhiều việc phải làm như:

  1. Tưới nước

Cây mai tuy chịu nắng hạn, nhưng điều này không có nghĩa là giống cây này có khả năng chịu được hạn cao.

Trong mùa nắng, ta nên chăm lo tưới nước cho cây mai. Với mai trồng đại trà ngoài vườn, mỗi ngày hoặc cách ngày tưới nước một lần mới tốt. Tưới thẳng vào gốc và xịt nước với tia nhỏ lên khắp tán lá lại tốt hơn. Nên tưới vào lúc sáng sớm (trước 9 giờ hoặc tưới vào lúc chiều, lúc tia nắng không còn gay gắt.

Vào mùa mưa, mai trồng vườn khỏi tưới cũng được, trừ trường hợp nhiều ngày nắng gắt kéo dài thì phải tưới nước để giữ đất được ẩm.

Mai kiểng trồng trong chậu thường bị khô nước vì đất chứa trong chậu quá ít nên không giữ ẩm được lâu. Do đó, mai kiểng trồng chậu phải tưới nước mỗi ngày, ngày tưới hai lần sáng, chiều mới tốt.

Tưới nưóc vô chậu không nên gấp gáp, tưới từ từ nước mới ngấm đều khắp các ngõ ngách trong chậu, các rễ mới tìm được nguồn nước mà hút lên nuôi cây. Nếu trồng nhiều, ta tưới sơ qua các chậu một lần, sau đó tưới thêm lại một lần nữa.

Phải dùng nguồn nước sạch để tưới và là nước ngọt mới tốt. Nước nhiễm phèn, nhiễm mặn không hợp với cây mai.

Khi tưới nước vô chậu, thỉnh thoảng cũng nên để ý đến những chậu rút nước quá chậm, hoặc có triệu chứng úng nước. Lý do là lỗ thoát nước ở đáy bị đất cát bít kín, cần phải dùng que nhỏ thông ngay, nếu để lâu cây mai đó sẽ chết, vì bộ rễ bị hư thúi.

Vào mùa mưa, việc tưới nước đỡ vất vả hơn, chỉ khi nào nắng to liên tiếp trong nhiều ngày liền khiến mặt đất trong chậu quá khô thì mới tưới cho đất được ẩm.

Trồng mai mà thiếu nước tưới cây trưởng kém, dấu hiệu thấy rõ nhất là vàng úa và rụng dần. Đó là chuyện đại kỵ, vì hễ lá rụng là cây ra hoa. Trường hợp cây mai ra hoa bất thường này (không phải là dịp Tết) sẽ làm cây suy yếu. Ai trồng mai cũng nên chú ý đến việc này.

  1. Bón phân

Như phần trên đã đề cập, trồng mai cũng phải bón phân. Nếu biết chắc là đất trồng không được màu mỡ, thiếu chất dinh dưỡng cần thiết nuôi cây thì lại càng phải bón phân nhiều hơn nữa.

Đừng cạn nghĩ trồng mai chỉ để khai thác hoa trong dịp Tết, chứ không phải như trồng các giống cây ăn trái hoặc cây lương thực khác mà phải tốn tiền phân, để rồi cả năm không bón cho cây hoa này một tí phân nào cả!

Ai bảo hoa mai không phải là… tiền? Thật ra, có khi trồng mai còn có lợi hơn trồng một số giống cây khác! Cứ nhìn giá mai trong những ngày cận Tết thì đủ thấy những cây mai tốt có giá trị đến mức nào!

Xem thêm:  Cách bón phân qua lá cho hoa lan

Trồng mai phải bón phân, nhất là đối với cây trồng trong chậu. Nên bón thúc một năm hai lần, trước và sau mùa mưa. Vụ bón trước mùa mưa là thúc cây mau phát triển và vụ bón trước mùa nắng là thúc cây có lực để phát triển hoa. Kinh nghiệm cho thấy, cây mai nào được tưới nước vun phân đầy đủ thì cả năm cây tươi tốt và mùa Tết sẽ sai hoa và rất lớn.

Cây mai thích hợp với phân chuồng và phân bổi (phân rác mục) kế đó là phân bánh dầu. về phân vô cơ thì có NPK hoặc Urê… Thật ra, số lượng phân bón cho cây mai trong năm không nhiều, nên sự tốn kém cũng không là mối bận tâm quá lớn.

  1. Diệt cỏ dại

Cỏ dại đối với cây mai trồng ngoài đất cũng như trồng trong chậu kiểng chẳng khác gì chuột bọ và chim trời phá hoại lương thực của ta. Cỏ dại tranh ăn chất bổ của phân được bón vào đất với mai. Vì vậy hễ thấy cỏ dại là phải trừ tuyệt ngay.

Cỏ trong chậu thì nhổ bằng tay, nên tưới nước trước cho đất mềm để dễ nhổ hết gốc. cỏ ngoài vườn mai thì phải cuốc xối cho tróc hết gốc rễ, sau đó gom lại đốt bỏ.

Nên diệt cỏ vào trước mùa mưa hàng năm, nếu không cỏ sẽ mọc thành… rừng, công việc diệt cỏ lại càng vất vả hơn.

  1. Bắt sâu

Cây mai có đặc tính kháng bệnh cao, nên ít bị sâu rầy phá hại, thế nhưng không phải là không có điều đáng lo. Hàng ngày hoặc đôi ba ngày một lần ta nên quan sát trên lá, trên cành, trên thân cây mai xem có bị các loại sâu rầy tấn công hay không. Nếu phát hiện có sâu rầy thì nên tận diệt ngay, đừng để chúng đủ thời gian lây lan sang phá hại những cây khác, khó trị.

SÂU ĐỤC THÂN:

Cây mai sống khỏe nhưng lại dễ chết vì giống sâu cực nhỏ gọi là “sâu đục thân”. Xưa nay, người trồng mai nào cũng thù ghét loại sâu này, vì thường khi phát giác ra sự hiện diện của chúng thì cây mai quý giá của mình, nếu không chết đứng thì cũng phải cưa cành, chặt nhánh làm hư hại cây.

Sâu đục thân gây hại bằng cách đục một lỗ nhỏ bằng đầu que nhang vào nhánh cây, hay thân cây để chui vào trong đó âm thầm đục rỗng lõi gỗ và làm chết phần cây bị nó gây hại.

Nếu quan sát kỹ ta sẽ thấy bên ngoài chỗ chúng đục lỗ có một ít bột gỗ như dạng mạt cưa mịn vương ra ngoài. Nên dùng mũi dao nhọn khoét rộng lỗ ấy ra, nếu tìm thấy sâu thì giết ngay, còn không thì bơm xịt thuốc trừ sâu vào đó để giết cho bằng được con sâu quái ác ấy.

Trường hợp để lâu không phát giác được thì bộ phận nào của cây bị sâu ăn sẽ tàn héo và chết dần. Những cây mai có cành lá bị héo úa thì nên hiểu cành đó đã bị sâu đục thân tấn công. Ta chỉ còn cách chặt bỏ ngay nhánh cây đó để cứu những nhánh cây lành mạnh khác. Nhiều người đã gặp thỉnh thoảng có một cây mai lớn ty nhiên chết đứng trong vườn, cưa xuống mới thấy nó đã bị sâu đục thân đục rỗng hết phần ruột bên trong!

Với những vưòn mai có xịt thuốc trừ sâu theo định kỳ, thường tránh được thứ sâu bệnh tai hại này. Đùng thuốc Basudin hay Masudin hay Malathion rất tốt.

RẦY BÔNG:

Sở dĩ có tên là rầy bông vì thân rầy màu trắng lẫn lộn với sắc đen, khi bám vào cành mai nào cũng xuất hiện với số nhiều, bám chi chít dày đặc đứng xa trông như cây trổ bông trắng vậy.

Xem thêm:  Cách trồng hoa bồ câu nhanh ra hoa

Giống rầy này tác hại nặng làm hư hại cành lá và nhiều khi dẫn đến cả cây hoặc cả vườn mai bị chết. Nhà vườn trồng mai nào cũng ngán ngại khi thấy giống rầy này xuất hiện trong vườn mai của mình.

Thoạt nhiên, chúng chỉ xuất hiện với số ít, bu bám vào các đọt non của cây mai để hút nhựa. Sau một thời gian ngắn nếu không bị tiêu diệt kịp thời, chúng sẽ lây lan qua các đọt khác rất nhanh, rồi từ cây này sang cây khác, chẳng bao lâu khắp vườn mai đã trắng xóa với rầy bông.

Cành mai nào đã bị rầy bông phá hại thì héo rũ xuống rồi chết dần do bị hút hết nhựa. Một cây mà có nhiều cành khô héo như thế thì cả cây cũng chết luôn.

Để trừ loại rầy này, khi thấy chúng vừa xuất hiện trên đọt mai nào thì dứt khoát bẻ bỏ cành đó đừng thương tiếc, rồi đem ra khỏi khu vực trồng mai đốt bỏ. Sau đó, ta dùng thuốc rầy xịt ngừa một lần lên không những tán lá của cây mai đó và cả những cây chung quanh với diện tích rộng chừng nào tốt chừng ấy.

Gặp trường hợp rầy đã xuất hiện quá nhiều, cũng nên xịt thuốc rầy theo cách đó, nhưng phải xịt nhiều lần hơn, mỗi tuần ba lần cho đến khi nào biết chắc là đã trừ hẳn được.

Ngoài rầy bông, vườn mai thỉnh thoảng còn bị loại rầy đen phá hại. Trừ rầy đen cũng xịt thuốc theo cách trên.

Kinh nghiệm cho thấy, nếu vườn mai nào xịt thuốc rầy theo định kỳ hàng năm thì ít khi bị rầy bông tấn công, mà dù chúng có xuât hiện đi nữa cũng không gây tác hại lớn.

Đây là giống sâu nhỏ chuyên ăn lá mai non. Chúng có thể xuất hiện quanh năm, nhất là mùa mai ra lá non. Gọi là sâu tơ vì chúng nhả những sợi tơ nhỏ như tơ nhện quấn hết lá non đầu cành mai lại với nhau, rồi ăn dần cho đến lúc hết đọt.

Nếu ít thì ta lần lượt phá bỏ các tổ tơ của chúng và bắt sâu giết đi. Còn xuất hiện nhiều thì nên sử dụng thuốc rầy trừ chúng.

SÂU NÁI:

Sâu nái lớn hơn sâu tơ nhiều lần, tác hại của nó cũng như sâu tơ là chuyên ăn lá mai non. Sâu nái mình có nhiều lông chơm chỗm, nếu đụng vào thì trên da sẽ bị dị ứng với chứng ngứa ngáy rất khó chịu.

Vì vậy, không nên bắt chúng bằng tay mà nên lảy bỏ chiếc lá mà chúng đang bám vào (chỉ bám vào mặt dưới của phiến lá). Sâu nái còn nhỏ thì màu xanh, lớn lên trỏ thành màu nâu.

Nếu chúng xuất hiện nhiều thì cũng là chuyện đáng lo, chỉ còn cách xịt thuốc rầy là trừ tuyệt…

Tóm lại, sâu rầy phá hại cây mai tuy ít nhưng cũng đáng ngại. Cách phòng ngừa là nên xịt thuốc rầy theo định kỳ hàng năm, khoảng vài tháng một lần mới tết. Thường thì các nhà vườn ưa sao nhãng việc này, nhiêu người cho là không quan trọng, đôi khi chờ lúc nước đến chân mới nhảy thì không còn kịp nữa…

  1. Theo dõi cây chiết, ghép

Chiết mai cũng như ghép mai là những công việc khó khăn, đòi hỏi người chuyên môn cao mới dễ đạt được thành công. Thế nhưng, dù chuyên môn đến đâu cũng có lúc gặp thất bại.

Công việc chăm sóc mai cũng gồm cả việc thường xuyên theo dõi sát sao đến những cành chiết, cây ghép ra sao để kịp thời xử lý.

Phải thường xuyên tưới nước để giữ bầu đất cành chiết luôn luôn được ẩm thì mới hy vọng thành công. Bầu đất này chỉ cần mất nước một đôi ngày thì dù rễ non có lú ra cũng bị chết khô. Tốt hơn hết, nên dùng một hộp thiếc hay dùng một cái lon sữa to, chứa đầy nước, đáy lon, đáy hộp đục một lỗ nhỏ cho nước rỉ ra từng giọt nhỏ rồi tìm cách treo cái lon nưóc đó trên bầu đất để nó được ẩm thường xuyên. Cây chiết cành nào cũng đồng loạt treo cái lon nước như vậy, liệu chừng nào hết nước, ta đến từng cây châm nước đầy lon là được.

Xem thêm:  Làm sao để trồng hoa sen, súng ra hoa đều?

Với những mắt ghép, hàng ngày cũng phải để mắt quan sát xem mắt ghép có sống không. Nếu không hy vọng thì kịp thời trổ mắt ghép khác, đổ tôn thời gian chờ đợi. Vì trên một gốc ghép, ta có thể ghép được nhiều nơi với nhiều mắt khác nhau.

  1. Lặt lá mai

Lặt lá mai còn gọi là trẩy lá mai, là việc làm cho mai “rụng” hết lá hàng loạt đến mức trụi lủi vào dịp trước Tết, mà chúng tôi đã có dịp trình bày ở phần trước.

Trẩy lá là trẩy từng chiếc lá một trên cây mai cho đến khi cây chỉ còn trơ cành mới thôi. Điều này không có nghĩa là phải trẩy từng chiếc lá một, vì làm như vậy biết bao giờ mới xong. Nếu trong vườn chỉ trồng một vài cây mai thi trẩy sao cũng được, nhưng trong vườn rộng lớn, với số lượng cây quá nhiều thì phải biết cách riêng thì mới thanh toán xong công việc trẩy lá được.

Vì rằng, như quý vị đã biết, thời gian để trẩy lá mai không nhiều, giải quyết xong trong ngày mới tốt. Công việc này mà làm lai rai thì hoa mai ngày Tết không sao nở đúng ngày và như vậy không còn giá trị nữa.

Do đó, vào dịp trẩy lá mai, nhiều nhà vườn phải huy động số lượng nhân công đông đảo, trong đó có tất cả người già trẻ lớn bé và cả bè bạn kéo nhau ra vườn làm việc tất bật để cho xong công việc.

Việc nhìn qua tưởng dễ, nhưng trẩy lá mai là cả một nghệ thuật, không phải “tay ngang” nào cũng có thể làm được.

Lá mai khi thật già thì chỉ cần lắc nhẹ tay, dù lắc theo chiều nào cũng dễ rụng. Nhưng với lá còn xanh thì cuống lá dính chặt vào cành, nếu không biết cách trẩy thì coi chừng… Có khi lá rời được khỏi cây thì nó còn bóc theo một đoạn dài vỏ cành nữa, đã làm hư hại nụ hoa mà còn hư luôn cả cành mang chiếc lá đó.

Với người trẩy lá chuyên môn thì họ làm công việc chóng vánh vừa nhẹ nhàng. Một tay họ vít chặt đầu cành, còn tay kia nắm từng chiếc lá mai trẩy ngược ra sau là được. Hễ lá này rồi cành thì họ trẩy sang lá khác… Việc họ làm trông dễ dàng và nhanh chóng như đang tuốt lá vậy. Còn một cách nữa là một tay nắm chặt đầu cành, tay kia cầm từng chiếc lá giật xuôi về phía thuận của nó… Trẩy theo cách này, dù gặp cuống còn dai cũng không bị xước vỏ.

Muốn cây mai trổ sai hoa thì phải trẩy sạch hết lá non lẫn lá già, miễn là đừng gãy ngọn cành là được…

  1. Việc uốn tỉa

Với những cây mai kiểng, việc uốn tỉa cho cây nên hình nên dáng là việc làm thường xuyên của người làm vườn cũng như nghệ nhân chơi cây cảnh. Chăm sóc cây kiểng cũng có nghĩa là tiếp tục công việc hàng ngày của mình như uốn thân, sửa nhánh và theo dõi sự thành công của công việc đó đã đi đến đâu… Đây là công việc mà ai cũng say mê, mà một khi đã say mê thì dù có vất vả đến đâu cũng không biết chán.

Tóm lại, việc chăm sóc cho mai không nhiều và cũng không đòi hỏi nhiều công sức lắm. Thế nhưng, vẫn có những việc gần như phải cập nhật hóa mới xong như theo dõi sâu rầy phá hoại chẳng hạn.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *