Bắc Giang: Tỷ phú cam Canh trên vùng cao

0

Cách đây gần chục năm, anh Bùi Xuân Chỉnh – một đảng viên ở thôn Đồng Quýt, xã vùng cao Tân Mộc (huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang) đã thực hiện quyết định táo bạo “đưa cây cam đường Canh lên đồi trồng thay thế cho diện tích trồng cây vải kém chất lượng”. Nhưng cũng phải mất đến 5 năm đầu loay hoay, chật vật học hỏi đúc rút kinh nghiệm chăm sóc cam Canh, anh Chỉnh mới thành công. Giờ đây, gia đình anh đã trở thành tỷ phú của xã vùng cao với nguồn thu nhập bình quân hàng năm đến nửa tỷ đồng…

Chúng tôi đến thăm gia đình anh Bùi Xuân Chỉnh vào những ngày cuối tháng 10, đúng dịp anh Chỉnh vừa mua hàng chục kg dây néo từ thị trấn Chũ về để nâng đỡ những cành cam đường Canh đang sai trĩu quả nhằm hạn chế cành gẫy, làm giảm năng suất. Dẫn chúng tôi đi thăm vườn cam đường Canh đang khoe quả của gia đình mình, anh Chỉnh vui mừng bầy tỏ: So với những địa phương khác thì năm nay, cam Canh ở Lục Ngạn nói chung là được mùa hơn. Với vườn cam rộng hơn 1,2 mẫu có 700 cây này, dự kiến sẽ thu hoạch được 15 tấn quả, tăng gấp rưỡi so với năm 2010.

Quan sát đồi trồng cây ăn quả các loại rộng hơn 1 ha của gia đình anh Chỉnh, chúng tôi thấy anh bố trí các loại cây trồng rất khoa học. Phần diện tích trên đỉnh đồi, dốc cao nhất là hàng trăm cây vải U Hồng đã được trên 10 năm tuổi. Phần dưới chân đồi, anh trồng cam đường Canh, cùng bưởi Diễn, cam Vinh; cạnh đó là ao chứa nước tưới có diện tích khoảng 700 m2. Phần giữa đồi thoai thoải dốc có diện tích khoảng hơn 1 mẫu, anh Chỉnh mới chặt bỏ hàng trăm cây vải để chuẩn bị trồng tiếp cam đường Canh. Điều đáng ngạc nhiên là ngay trên mảnh đất cằn khô sỏi đá, tưởng chừng như cây cỏ còn khó mọc này, vậy mà những loại cây ăn quả có múi của gia đình anh Chỉnh lại phát triển xanh tốt và cho quả sai trĩu cành. Tâm sự với chúng tôi, anh Chỉnh chia sẽ: “Những năm gần đây, giống vải chín sớm U Hồng cũng cho giá trị kinh tế khá cao nhưng so với cam đường Canh thì không thể bì được. Tuy cam Canh khó chăm sóc nhưng làm được thì đó là loại cây ăn quả siêu lợi nhuận. Giờ tôi đã nắm chắc kiến thức và kinh nghiệm chăm sóc rồi nên gia đình mới quyết định chặt bỏ tiếp 1 ha vải chín sớm để chuyển đổi sang trồng cam đường Canh. Ở đồi này, gia đình có trồng xen 100 cây bưởi Diễn và 100 cây cam Vinh để khảo nghiệm. Cùng là loại cây có múi nhưng bưởi Diễn và cam Vinh dễ trồng, dễ chăm sóc hơn so với cam đường Canh song giá trị kinh tế thu về cũng còn phải xếp sau cam Canh”.

Xem thêm:  Bọ xít nâu hại vải nhãn (Tessaratoma papillosa)

Để có được vườn cây ăn quả trị giá bạc tỷ này, gia đình anh Chỉnh cũng phải loay hoay, chật vật mất 5 năm đầu. Năm 2003, khi giá của quả vải thiều tụt xuống thấp đến mức thê thảm, chỉ còn khoảng 1.000 đồng/kg tại vùng cao Tân Mộc, anh Chỉnh đã tính “Nhà mình có đến 2 ha đất đồi, nếu chỉ dựa vào cây vải thiều nhỡ giá xuống thấp nữa thì biết thu nhập vào đâu?”. Cùng lúc đó, huyện Lục Ngạn có chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế cây trồng và vận động nhân dân thực hiện. Là một đảng viên, anh Chỉnh thấy mình nên đi đầu trong việc chuyển đổi cây trồng để nhân dân học tập làm theo. Nghĩ là làm, anh quyết định phá bỏ 2 sào vải thiều, rồi về tận huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên mua 150 cây cam đường Canh giống về trồng trồng thử trên đất đồi. Đến năm 2004, anh lại tiếp tục chặt 1 mẫu vải để trồng thêm hơn 1.000 cây cam đường Canh nữa. Lúc ấy, ngay cả những người bán cây giống cho anh ở Văn Giang cũng phải lắc đầu cho rằng “người ta làm cam Canh ở vùng đồng bằng, đất màu mỡ cũng phải trầy vẩy mới được ăn nữa là mang lên rừng, có trồng được thì quả cam rừng cũng không ra gì, chất lượng không thể có sự cạnh tranh được với cam miền xuôi”.

Xem thêm:  Phú Yên: Đại gia tôm hùm ở Từ Nham

Quả thật, trồng cam đường Canh không hề đơn giản. Những năm đầu, năm nào anh Chỉnh cũng đầu tư thuốc trừ sâu, phân bón và công chăm sóc nhưng vườn cam chẳng những không cho quả mà cây còn mắc bệnh gân xanh lá vàng, chết mất khá nhiều. Không nản chí, một mặt anh đi đến các vườn cam Canh ở trong và ngoài huyện học tập kinh nghiệm, mặt khác anh tự đúc rút kinh nghiệm để tìm ra căn nguyên làm sao vườn cam nhà mình không cho quả. Năm 2008, anh Chỉnh quyết định phá bỏ toàn bộ số cây cam Canh bị bệnh, chỉ để lại 700 cây, rồi thực hiện trồng dãn khoảng cách 2,5 – 5 m/cây, thay vì 1,2 m/cây như trước. Đến chu kỳ chăm sóc, anh cuốc gốc cam đường Canh cho đứt dễ, rồi khoanh cành và sử dụng các chế phẩm sinh học kích phát tố ra hoa. Năm đó, vườn cam Canh của gia đình anh đã bắt đầu cho thu hoạch được hơn 100 triệu đồng. Tuy hiệu quả kinh tế mới chỉ được ít nhưng cũng là nguồn động viên khuyến khích anh tiếp tục gắn bó với cam Canh.

Bắc Giang: Tỷ phú cam Canh trên vùng cao

Gia đình anh Bùi Xuân Chỉnh đang dùng dây néo để đỡ những cành cam đường Canh sai trĩu quả

Đến vụ cam năm 2010, nhờ nắm chắc được kiến thức và kinh nghiệm, với kỹ năng “bắt bệnh bốc thuốc cho từng cây” – không chăm sóc theo kiểu đại trà, mà tuỳ theo sinh trưởng của từng cây để bón phân, khoanh cành cho hợp lý…, anh Chỉnh đã thành công. Vườn cam đường Canh cho thu hoạch hơn 10 tấn quả, bán được giá bình quân 38.000 đồng/kg, giá trị thu về gần 400 triệu đồng, trừ chi phí còn lãi hơn 300 triệu. Không những vậy, khách hàng ở Hà Nội về thu mua còn khen quả cam của gia đình anh có độ đường cao, ăn thơm và ngon hơn so với cam ở vùng thấp. Bởi vậy, họ không ngần ngại vào tận vườn thu mua và vẫn trả giá cao hơn so với cam ở Hưng Yên. Tính tổng giá trị thu về từ các loại cây ăn quả cho thu nhập như vải thiều, bưởi Diễn, cam Vinh, cam đường Canh, gia đình anh Chỉnh đã thu hơn 600 triệu đồng, trừ chi phí còn lãi nửa tỷ đồng. Như vậy, nhờ sự năng động, chịu khó và dám nghĩ dám làm, mạnh dạn đưa cây trồng mới vào sản xuất thay thế cho cây vải thiều truyền thống ở địa phương, gia đình anh đã trở thành tỷ phú ở nơi vùng cao này.

Xem thêm:  Phú Yên: Thành công với mô hình nuôi thỏ 3 sạch

Chỉ tay vào những quả cam đang mọng vỏ, chuẩn bị cho thu hoạch, anh Chỉnh nở nụ cười “đây là các quả đạt tiêu chuẩn chất lượng. Vụ cam năm 2010 thì các chủ trang trại ở Văn Giang không còn dám gọi cam này là cam rừng nữa mà họ phải đổi lại gọi là cam đường Canh Bắc Giang rồi.”

Khi thấy gia đình anh Chỉnh đưa cây cam đường Canh vào sản xuất hiệu quả, 45/200 hộ dân ở thôn Đồng Quýt, xã vùng cao Tân Mộc đã mạnh dạn làm theo. Những hộ có nhu cầu về cây giống, anh Chỉnh đã đi đến tận Hưng Yên chọn mua cây giống có chất lượng tốt về cho bà con, đồng thời hướng dẫn, tư vấn cho họ cách trồng và chăm sóc. Bởi vậy, giờ đây ở thôn Đồng Quýt đã có khoảng 20 ha cam đường Canh cho thu hoạch. Vụ cam năm 2011 này, sản lượng cam Canh của cả thôn ước đạt 200 tấn. Anh Chỉnh dự kiến có khoảng 30 hộ trong thôn có thu nhập từ 100 triệu đồng trở lên từ cam đường Canh.

Đức Thọ